Popularny lek może niszczyć kluczowe narządy. Nieuważne użycie grozi śmiercią
Paracetamol (acetaminofen) to popularny, bezpieczny lek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy, stosowany przy bólach głowy, zębów, mięśni, stawów oraz w stanach grypowych. To lek pierwszego rzutu w walce z bólem i gorączką, jest uważany za bezpieczniejszy dla żołądka niż niesteroidowe leki przeciwzapalne, ponieważ w dawkach terapeutycznych nie podrażnia jego błony śluzowej. Nie ma jednak działania przeciwzapalnego.
Mogą go przyjmować zarówno dzieci, jak i kobiety w ciąży.
Paracetamol – jaka jest bezpieczna dawka?
Jednak, jak w przypadku innych leków, trzeba pamiętać o dawkowaniu zgodnie z zaleceniami, bo przekroczenie dawki lub połączenie z alkoholem, może się skończyć przykrymi konsekwencjami. Paracetamol jest składnikiem bardzo wielu środków, można go kupić nie tylko w aptece.
Przyjęcie zbyt wielu dawek lub nieświadome połączenie kilku preparatów zawierających paracetamol jest bardzo niebezpieczne dla wątroby. Zatrucie acetaminofenem to jedna z głównych przyczyn ostrej niewydolności wątroby i przeszczepów wątroby na świecie. W skrajnych przypadkach może doprowadzić do śmierci.
Zalecana maksymalna dzienna dawka w przypadku dorosłych i młodzież powyżej 12 lat (o masie powyżej 50 kg) to 4000 mg (czyli 8 tabletek 500 mg) na dobę. W przypadku dzieci do lat 12 dawka zależy od masy ciała, ale przyjmuje się, że jest to połowa limitu dotyczącego dorosłych (a więc 4 tabletki 500 mg).
Czym grozi przedawkowanie?
Przedawkowanie paracetamolu jest szczególnie niebezpieczne w przypadku dzieci. Mówił o tym w rozmowie z PAP dr hab. n. med. Jarosław Woroń, kierownik Zakładu Farmakologii Klinicznej na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie.
Przyjęcie zbyt wielu dawek skutkować może uszkodzeniem wątroby. – Przy dawce ponadterapeutycznej mogą pojawiać się hepatotoksyczne metabolity paracetamolu, które indukują uszkodzenie wątroby. Oprócz hepatotoksyczności pojawiają się objawy uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego, pojawia się niepokój psychiczny. Jest to cały zespół objawów, którego przebieg zależy od przyjętej dawki i cech pacjenta – wyjaśnia dr Woroń.
Dodaje, że niebezpieczna dawka tego środka zależy od wieku dziecka i jego wagi. – Inaczej będzie reagować dziecko otyłe, inaczej szczupłe, zależy to też od ewentualnych chorób współistniejących, szczególnie gdy przyjmowane są inne leki. Jeszcze gorzej, jeśli paracetamol zostanie popity energetykiem lub ktoś zażywa na przykład suplementy diety, które mogą być hepatotoksyczne – wtedy dużo mniejsza dawka może wywołać pełnoprofilowe objawy kliniczne – podkreśla.
Wskazuje, że czas reakcji na nieprawidłową dawkę paracetamolu zależy od tego czy tabletki połknięte na pusty czy na pełny żołądek i jaką ilością płynu zostaną popite.
Kawa i energetyki mogą przyspieszać wchłanianie paracetamolu z przewodu pokarmowego. Dla każdego dziecka inna ponadterapeutyczna dawka paracetamolu może być niebezpieczna – wyjaśnia.